14-3-2011 - 09:20 | geen reacties

"Vijftig procent van alle bedrijfscursussen die worden gegeven haalt zijn doelstellingen niet, schat oud-universitair hoofddocent van de Leidse vakgroep Onderwijs Gerard Bergenhenegouwen. Een trieste constatering, vindt hij ook zelf. “Een cursus is pas effectief als-ie wordt opgepakt door het management. En dat is het grootste mankement. Het management kijkt naar boven en niet naar de mensen op de werkvloer. Terwijl juist de inhoud van de cursus moet worden gestimuleerd door de leiding." Aldus een quote uit een artikel van NRC Next deze week, waarin de effectiviteit van bedrijfstrainingen onder de loep is genomen. En nee, lieve lezers, ik ga niet zeggen "I've told you so". Uiteraard verlaag ik mij niet tot een dergelijk kinderachtig gedrag, maar ik vind het eigenlijk toch wel.

 
Leertransfer
Al jarenlang mopperen bedrijven, managers, HR consultants, opleidingscoördinatoren en last but not least, de deelnemers van cursussen en trainingen zelf, dat het rendement en effect van cursussen laag is of soms nihiel. In veel gevallen wordt er met de vinger gewezen naar het opleidingsinstituut en/of de betreffende trainers... en terecht. Zij hebben te alle tijde de verantwoordelijkheid om een deugdelijke training of cursus te ontwerpen die in ieder geval 'technisch' voldoet aan alle didactische eisen om een zo groot mogelijk leertransfer te borgen. En uiteraard dienen trainers en docenten zo vakbekwaam te zijn, dat zij de nieuwe lesstof en vaardigheden zodanig introduceren en begeleiden, dat de cursist optimaal tot nieuwe inzichten kan komen en in een veilige leeromgeving kan experimenteren met het geleerde. Tot zover de verantwoordelijkheden voor de opleiders en de trainers.
 
Leermomenten
Uit wetenschappelijk (praktijk)onderzoeken blijkt al tijden, dat misschien wel het grootste deel van het rendement van leren te halen is in de directe werkomgeving van de deelnemers. Kortom pas na afloop van cursussen en trainingen begint in veel gevallen het echte toepassen van nieuw geleerde kennis en vaardigheden in de praktijk. En daar lieve lezers, gaat het in zeer veel gevallen vreselijk mis. Zoals ook in het betreffende artikel wordt geciteerd, zijn veel leidinggevenden en management niet (genoeg) betrokken bij de werknemers, die een cursus of training volgen. Ook eigen onderzoek en navraag bij deelnemers bevestigd helaas dit aspect. Als ik aan deelnemers vraag of hun leidinggevende voorafgaand aan de training een gesprek heeft gehad over bijvoorbeeld het toepassen van de nieuwe kennis, is het antwoord in de meeste gevallen 'niet'. Deelnemers die na afloop van een training een gesprek hebben gehad met hun leidinggevende over de ervaringen en leermomenten en hoe deze toe te passen in het directe werk, zijn helemaal op een hand te tellen.
 
Nazorg
Ik moet ook eerlijk zeggen, dat ik me de laatste tijd ook steeds meer opwind over het feit, dat er blijkbaar geen enkele vorm van 'nazorg' is voor deelnemers van trainingen in het eigen bedrijf. Mensen mogen blijkbaar al blij zijn, dat er budget is vrijgemaakt en tijd is ingeruimd voor het volgen van en training en moeten verder niet zeuren. Bij terugkomst van een training en cursus is er voor de deelnemers alleen nog maar aandacht in de zin van "blij, dat je er weer bent want er ligt een flinke stapel werk op je te wachten". Kijk, als er nu nooit aandacht voor dit thema was geweest, dan zou ik het kunnen begrijpen. Maar de afgelopen jaren is toch behoorlijk veel energie gestopt in het bewust maken van organisaties en betrokken personeel inzake het belang van 'nazorg' voor deelnemers van opleidingen en cursussen. Op veel seminars en congressen is er expliciet aandacht geschonken aan het aspect 'leertransfer' en het belang van betrokkenheid van managers en HR afdelingen bij het faciliteren van de implementatie van nieuwe opgedane kennis en vaardigheden in de eigen werkomgeving. Ook zijn er de afgelopen jaren talloze publicaties verschenen in veel vakbladen en opiniebladen waarin dit fenomeen is beschreven. Ook zelf heb ik heb de afgelopen jaren verschillende artikelen en presentaties op congressen gewijd aan dit belangrijke thema. Daarom maar eens deze oproep;
 

"Beste organisaties en managers van deelnemers aan trainingen en cursussen. Ik begrijp dat u het optimale rendement wil halen uit uw zuur geïnvesteerde centjes en dat is zeer verstandig. Om dat te bereiken is het noodzakelijk om een optimale zorg te geven aan de werknemers die u na het volgen van een training of cursus weer terug zijn in hun werkomgeving. Om goed te weten en te begrijpen welke rol u hierin kan vervullen, nodig ik u van harte uit een cursus te volgen. Na het volgen van deze cursus weet u zelf hoe u het geleerde in praktijk kan brengen EN hoe u uw werknemers kunt ondersteunen hetzelfde te doen. Is dat niet mooi... ik zou het bijna een WIN-WIN situatie willen noemen!"